Mały ZUS Plus od 2026 roku – nowe zasady i praktyczne przykłady ZUS
Od 1 stycznia 2026 roku obowiązują nowe zasady korzystania z ulgi „mały ZUS plus”, które zmieniają sposób liczenia okresów preferencyjnych składek. Zmiany te zostały szczegółowo wyjaśnione przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych i mają zastosowanie do wszystkich przedsiębiorców spełniających warunki ustawowe.
Nowe regulacje wprowadzają stały mechanizm 36 miesięcy ulgi w każdym 60-miesięcznym okresie prowadzenia działalności gospodarczej.
Na czym polegają nowe zasady od 2026 roku?
Od stycznia 2026 r. przedsiębiorca może:
- korzystać z ulgi „mały ZUS plus” przez maksymalnie 36 miesięcy
- w ramach każdego 60-miesięcznego okresu prowadzenia działalności gospodarczej
Po zakończeniu jednego okresu 60 miesięcy rozpoczyna się kolejny, w którym – przy spełnieniu warunków – ponownie przysługuje limit 36 miesięcy ulgi.
Jak liczone są miesiące ulgi i prowadzenia działalności?
Do:
- 36 miesięcy korzystania z ulgi oraz
- 60 miesięcy prowadzenia działalności
wlicza się każdy miesiąc kalendarzowy, w którym:
- działalność była prowadzona choćby przez jeden dzień, lub
- ulga była stosowana choćby przez jeden dzień.
Oznacza to, że nawet krótkie rozpoczęcie, wznowienie lub zawieszenie działalności nie „dzieli” miesiąca – miesiąc zawsze liczy się jako pełny.
Nowe zasady obowiązują niezależnie od wcześniejszego korzystania z ulgi
Od 2026 r. 36-miesięczny limit ulgi:
- przysługuje przedsiębiorcom, którzy korzystali z Małego ZUS Plus przed 2026 r.,
- dotyczy także osób, które korzystają z ulgi na przełomie 2025/2026,
- obejmuje również przedsiębiorców, którzy nigdy wcześniej z ulgi nie korzystali.
Przykład ZUS
Pan Jan do grudnia 2025 r. skorzystał z 30 miesięcy ulgi „mały ZUS plus”.
W 2026 r. prowadzi działalność bez przerwy i nadal spełnia warunki do ulgi.
Od stycznia 2026 r.:
- wchodzi w nowy 60-miesięczny okres,
- ma prawo do maksymalnie 36 miesięcy ulgi w tym okresie.
W kolejnych 60-miesięcznych okresach prowadzenia działalności również będzie mógł korzystać z 36 miesięcy ulgi, o ile spełni warunki ustawowe.
Kontynuacja ulgi bez ponownego zgłoszenia do ZUS
Jeżeli przedsiębiorca:
- korzystał z Małego ZUS Plus do końca 2025 r.,
- nie wykorzystał pełnych 36 miesięcy,
- i nadal spełnia warunki od stycznia 2026 r.,
nie musi się wyrejestrowywać ani ponownie zgłaszać do ubezpieczeń.
W 2026 r. składa wyłącznie:
- dokumenty rozliczeniowe z kodem 05 90 XX lub 05 92 XX,
- ZUS DRA cz. II albo ZUS RCA cz. II.
Początek pierwszego i kolejnych okresów 60 miesięcy
Pierwszy 60-miesięczny okres rozpoczyna się:
- od miesiąca, w którym po grudniu 2025 r. przedsiębiorca rozpocznie lub będzie kontynuował działalność gospodarczą z ulgą.
Kolejne okresy:
- zaczynają się od pierwszego miesiąca prowadzenia działalności po zakończeniu poprzedniego okresu 60 miesięcy.
Przykład ZUS
Pan Jan w 2026 r. opłaca pełne składki i nie korzysta z ulgi.
Warunki do Małego ZUS Plus spełni dopiero od stycznia 2027 r.
Od 1 stycznia 2027 r.:
- zgłasza się do ubezpieczeń z kodem 05 90 XX,
- styczeń 2027 r. jest pierwszym miesiącem pierwszego 60-miesięcznego okresu
- oraz pierwszym miesiącem 36-miesięcznego limitu ulgi
Niewykorzystany limit nie przechodzi na kolejny okres
Jeżeli przedsiębiorca:
- nie wykorzysta pełnych 36 miesięcy ulgi w danym 60-miesięcznym okresie,
pozostałe miesiące przepadają i nie mogą zostać przeniesione do kolejnego okresu.
Przykład ZUS
Pan Jan w pierwszym 60-miesięcznym okresie korzystał z ulgi tylko przez 24 miesiące.
W kolejnym 60-miesięcznym okresie:
- przysługuje mu nowy limit 36 miesięcy ulgi,
- ale niewykorzystane 12 miesięcy z poprzedniego okresu nie przechodzą dalej.
Jeżeli przedsiębiorca wykorzysta 36 miesięcy ulgi przed upływem 60 miesięcy prowadzenia działalności, do końca tego okresu nie ma już prawa do ulgi.
Dodatkowe 12 miesięcy ulgi – jak działa po 2026 roku?
Przedsiębiorcy, którzy:
- prowadzili działalność w 2023 r.,
- mieli prawo do dodatkowych 12 miesięcy ulgi „mały ZUS plus”,
mogą wykorzystać niewykorzystaną część tego limitu również po 2025 r.
Ważne:
- do limitu wliczają się miesiące wykorzystane przed 2026 r.,
- pozostałe miesiące można wykorzystać dopiero po zakończeniu 36-miesięcznego limitu podstawowego.
Przykład ZUS
Pan Jan miał prawo do dodatkowych 12 miesięcy ulgi.
Do końca 2025 r. wykorzystał 7 miesięcy.
Pozostałe 5 miesięcy:
- będzie mógł wykorzystać najwcześniej po zakończeniu 36 miesięcy ulgi,
- czyli w jego przypadku dopiero w 2029 r.
Rezygnacja z ulgi i terminy zgłoszeń
Korzystanie z Małego ZUS Plus jest dobrowolne.
Przedsiębiorca może:
- zrezygnować z ulgi w dowolnym momencie,
- albo nie skorzystać z niej mimo spełniania warunków.
Zgłoszenia dokonuje się:
- do 31 stycznia danego roku, albo
- w ciągu 7 dni od rozpoczęcia lub wznowienia działalności w trakcie roku.
Brak zgłoszenia w terminie lub zgłoszenie z innym kodem powoduje, że ZUS uzna, iż przedsiębiorca zrezygnował z ulgi w danym roku kalendarzowym.
Podstawa prawna
Art. 18c ustawy z dnia 13 października 1998 r.
o systemie ubezpieczeń społecznych
(Dz.U. z 2025 r. poz. 350, z późn. zm.)
Podsumowanie
Zmiany w zasadach korzystania z ulgi „mały ZUS plus” od 1 stycznia 2026 r. porządkują i upraszczają sposób liczenia okresów preferencyjnych składek. Wprowadzono jednolitą zasadę 36 miesięcy ulgi w każdym 60-miesięcznym okresie prowadzenia działalności gospodarczej.
Nowe regulacje obowiązują wszystkich przedsiębiorców – niezależnie od tego, czy korzystali z ulgi wcześniej, korzystają z niej obecnie, czy dopiero planują skorzystać. Każdy 60-miesięczny okres jest rozliczany odrębnie, a niewykorzystane miesiące ulgi nie przechodzą na kolejne okresy.
Zmiany te zwiększają przewidywalność zasad i pozwalają lepiej planować koszty prowadzenia działalności gospodarczej w dłuższej perspektywie.
Proste wyjaśnienie – jak to działa w praktyce
W praktyce wygląda to tak:
- co 5 lat prowadzenia firmy masz „pulę”
- w tej puli możesz przez maksymalnie 3 lata płacić niższe składki w ramach Małego ZUS Plus
- po wykorzystaniu tych 3 lat:
- do końca danego 5-letniego okresu płacisz pełne składki
- w kolejnym 5-letnim okresie znowu masz prawo do 3 lat ulgi (jeśli spełniasz warunki)
Jeśli:
- wykorzystasz tylko część ulgi (np. 2 lata zamiast 3) – reszta przepada
- wykorzystasz pełne 3 lata wcześniej – nie możesz wrócić do ulgi aż do następnego 5-letniego okresu
Każdy miesiąc, w którym prowadzisz działalność lub korzystasz z ulgi choćby przez jeden dzień, liczy się jako pełny miesiąc.
